Türkiye, Azerbaycan ve Orta Asya’yı Birleştiren Zengezur Koridoru Stratejik Önem Kazanıyor

Güney Kafkasya’da barış süreci ve küresel enerji güvenliği için kritik öneme sahip olan Zengezur (Syunik) Koridoru, yalnızca Azerbaycan-Ermenistan ilişkilerinin değil, aynı zamanda bölgesel ticaret ve jeopolitik güç dengelerinin merkezinde yer alıyor.

Washington Zirvesi ve Barış Deklarasyonu

8 Ağustos’ta ABD Başkanı Donald Trump’ın ev sahipliğinde Beyaz Saray’da gerçekleşen üçlü zirvede Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ve Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, “barış için yol haritası” olarak tanımlanan ortak bir deklarasyona imza attı.

Deklarasyonda sınırların belirlenmesi, rehinelerin iadesi, ulaşım hatlarının açılması ve bölgesel iş birliğinin geliştirilmesi gibi kritik başlıklar yer aldı. Paşinyan, bu gelişmeyi “egemenlik ve toprak bütünlüğüne saygı temelinde yeni bir dönemin kapısı” olarak değerlendirdi.

18 Ağustos’ta halka seslenen Paşinyan, barış sürecinin önemini şu sözlerle vurguladı:
“Barış bizim için yeni doğmuş bir bebek gibidir, günlük ilgi ve bakım gerektirir. Bu süreci Azerbaycan ile birlikte inşa edeceğiz.”

Zengezur Koridorunun Stratejik Önemi

Koridor, Güney Kafkasya’daki jeopolitik dengeleri doğrudan etkiliyor.

• Türkiye açısından: Azerbaycan üzerinden Orta Asya’ya kesintisiz kara ve demiryolu bağlantısı sağlayarak “Türk Dünyası entegrasyonu”nu güçlendiriyor.

• Çin ve Orta Asya için: Pekin’den Avrupa’ya uzanan “Orta Koridor” projesine kritik katkı sunuyor.

• Rusya açısından: Kafkasya’daki nüfuzunu korumanın aracı olarak değerlendiriliyor.

• İran için: Büyük bir kaygı kaynağı. ABD kontrolünde açılması halinde İran’ın Ermenistan üzerinden Kafkasya ve Avrupa’ya uzanan stratejik bağlantısı zayıflayabilir.

  

• AB ve ABD için: Enerji güvenliği, Rusya ve İran’a bağımlılığın azaltılması ve Çin’den Avrupa’ya ticaret yollarının güvence altına alınması açısından hayati görülüyor.

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, koridorun bölge ülkeleri arasında çözülmesi gerektiğini vurgularken, Ermenistan Başbakanı Paşinyan ise “ulaştırma hatlarının tamamen Ermenistan’ın yargı yetkisi altında olacağını” belirterek Tahran’ın kaygılarını gidermeye çalıştı.

Küresel Enerji ve Ticaretin Yeni Damarı

Zengezur (Syunik) Koridoru, yalnızca Azerbaycan-Ermenistan barış süreci için değil; küresel enerji yolları, bölgesel ticaret ve jeopolitik güç dengeleri açısından da hayati bir merkez olarak değerlendiriliyor.

Bu nedenle önümüzdeki dönemde koridorun geleceği, sadece Bakü ve Erivan’ın değil; Ankara, Moskova, Tahran, Brüksel ve Washington’un da stratejik önceliklerinde ilk sıralarda yer alacak gibi görünüyor.